Volg ons op social media!

Uitspraak: Annie Schreijer-Pierik, Europarlementariër CDA
Bron: BNR Nieuwsradio

Oordeel: kromme neus – niet te checken!
Op basis van beschikbare cijfers is het moeilijk te berekenen welk land het zwaarst is getroffen door de Russische boycot van groente en fruit. Het is begrijpelijk dat Schreier-Pierik in de bres springt voor Nederlandse boeren, maar voor de zorgvuldigheid had ze beter een slag om de arm kunnen houden.

 

dots

De bewering

Annie Schreier-Pierik, werd in mei met voorkeursstemmen gekozen als Europarlementariër voor het CDA, deel uitmakend van de Europese Volkspartij. Dat Schreier-Pierik in Brussel opkomt voor de belangen van boeren zal niemand verbazen: zij is immers zelf boerin. Toen de Russische boycot van Europese groente en fruit van kracht werd, stelde de Europese Commissie een fonds van 125 miljoen euro beschikbaar om de sector financieel tegemoet te komen. Maar welk land kan het meest aanspraak maken op geld uit dit fonds?

Schreier-Pierik stond meteen klaar om voor de Nederlandse boeren in de bres te springen. Op BNR Nieuwsradio zei ze het volgende: “Nederland en Spanje (en nog een ander land) zijn nog het ergst geraakt en ik zal ervoor pleiten dat zoveel mogelijk van het geld naar Nederland gaat.” Klopt het dat Nederland in de top 3 van zwaarst getroffen landen staat? Pinokkio zoekt het uit!

dots

De feiten

Welke landen worden getroffen?

Volgens Annie Schreier Pierik wordt Nederland (samen met twee andere landen) het zwaarst getroffen door de Russische boycot van groente en fruit. Ze baseert zich o.a. op cijfers van de LTO, de Land- en Tuinbouw Organisatie. Volgens deze organisatie treft de boycot voor de groente- en fruitsector een handelswaarde  van ongeveer 1 miljard euro.

Het CBS schat de schade veel lager: op basis van exportcijfers van 2013 raamt het CBS dat de boycot Nederland 300 miljoen schade oplevert. Deze cijfers gaan over de totale export, waar naast groente en fruit ook zuivel en andere levensmiddelen onder vallen.

 

Hoe te meten?

Zoals de bovengenoemde cijfers al aantonen zijn er verschillende manieren waarop de economische impact van de boycot gemeten kan worden. Zo kun je kijken naar het aandeel van de totale productie van groente en fruit dat door een land naar Rusland wordt geëxporteerd. De Europese Commissie publiceerde deze cijfers in een eigen rapport.  In onderstaande tabel staat de top 4 exporteurs naar Rusland.

Tabel 1: Grootste groente- en fruitexporteurs naar Rusland (EU landen)grootste-exporteurs-rusland

Litouwen staat in deze tabel prominent bovenaan en zou beschouwd kunnen worden als de grootste exporteur naar Rusland. Uit deze cijfers is het echter lastig om eenduidig vast te stellen welk land het zwaarst wordt getroffen. De cijfers geven een vertekend beeld, dit komt door de interne handel binnen de EU. Zo importeert Litouwen veel groente en fruit uit Duitsland, Spanje en Nederland die bedoeld zijn voor de Russische markt, wat het percentage van 280,4% verklaart.1 Ook is het percentage gebaseerd op de totale omvang van de productie, die per land natuurlijk erg verschilt.

Een alternatief is om te kijken naar de herkomst van groente en fruit die vanuit de EU naar Rusland wordt geëxporteerd. Cijfers van Comtrade, de handelsorganisatie van de VN, laten de herkomst zien van groente en fruit die Rusland importeert over de jaren 2012-2013.

Tabel 2: Export naar Rusland als percentage van totale wereldexport
export-naar-rusland2

Wat opvalt is dat Nederland veel groente naar Rusland exporteert en dat het Nederlandse aandeel in de fruitleverantie aan Rusland beperkt is. Op basis van deze cijfers zou je Nederland, na Spanje en Polen, als hardst getroffen land kunnen definiëren, al weet je niet hoe groot de volumes zijn die achter de genoemde percentages schuil gaan en hoe deze zich verhouden tot de totale landbouwsector.

 

Dus wie heeft er gelijk?

Volgens Siemen van Berkum, woordvoerder van het Landbouw Economisch Instituut in Wageningen, is de totale omvang van de schade door de Russische boycot voor de agrarische sector lastig te meten, omdat allerlei marktontwikkelingen zich moeilijk laten doorberekenen in een vast schadebedrag:  In eerste instantie kwamen door de Russische boycot extra producten op de Europese markt, waardoor de prijzen daalden, maar die situatie lijkt zich alweer snel te hebben gestabiliseerd.2

Ook kunnen Nederlandse producenten weer nieuwe afzetmarkten vinden. Als Nederlandse producenten erin slagen om binnen de Europese markt hun producten af te zetten, zouden zij weer producenten uit andere EU-landen kunnen verdringen. En wie wordt dan het zwaarst getroffen?

 

dots

De afweging

Wanneer word je het hardst getroffen? Wanneer je de meeste euro’s misloopt door de boycot, of wanneer je agrarische sector voor het grootste deel op export naar Rusland is gebaseerd? En als je het hardst getroffen wordt, maar vervolgens ook het meeste terug kunt claimen, word je dan nog steeds hard getroffen?

Het beeld dat Nederland, eventueel samen met Spanje en een ander land, het zwaarst is getroffen door de Russische boycot, wordt niet volledig ondersteund door diverse export- en productiecijfers, maar juist genuanceerd. Daarnaast is het vrijwel onmogelijk om marktontwikkelingen als gevolg van de boycot om te rekenen in een bepaald bedrag en om een afweging te maken op basis van de bovengenoemde vragen.

 

dots

Conclusie: kromme neus

Pinokkio zegt: Op basis van beschikbare cijfers is het moeilijk te berekenen welk land het zwaarst is getroffen door de Russische boycot van groente en fruit. Het is begrijpelijk dat Schreier-Pierik in de bres springt voor Nederlandse boeren, maar voor de zorgvuldigheid had ze beter een slag om de arm kunnen houden. Mijn neus weet er in ieder geval geen raad mee. Niet te checken!

 

dots

 

 Voetnoten

1: Zie de opmerking op pagina 6 van “Information note on the Russian ban on agri-food products from the EU”.http://ec.europa.eu/agriculture/russian-import-ban/pdf/info-note-03-09_en.pdf

2: Dit beeld komt ook naar voren in een artikel op NRC Reader van 20 augustus. http://www.nrcreader.nl/artikel/6591/russische-boycot-kost-geld-maar-niemand-weet-hoeveel