Volg ons op social media!

Uitspraak: Jean-Claude Juncker, voorzitter Europese Commissie
Bron: interview in de Volkskrant (27-12-2014)

Oordeel: Pinokkiofactor 4 – meer fabels dan feiten
Het aantal ambtenaren dat voor de EU werkt, is hoger dan het aantal gemeenteambtenaren van Keulen. De Duitse stad heeft dus niet meer medewerkers dan de Europese Commissie, zoals Juncker beweerde. Wat betreft zijn stellingname dat het een mythe is dat de Europese Commissie te veel ambtenaren telt, kunnen we hem desondanks wellicht gelijk geven.

 

dots

De bewering

In een groot interview in Volkskrant met Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie, kwam het vermeende omvangrijke ambtenarenbestand van de Europese Unie aan bod. Juncker was het duidelijk niet eens met deze veelgehoorde EU-kritiek. “‘Het is een mythe dat de Commissie overbemand is. Keulen of Parijs hebben meer ambtenaren dan Brussel”, zei hij in het interview.

Deze uitspraak komt ons bekend voor. Zo’n beetje elke Europarlementariër of EU-ambtenaar die Pinokkio het afgelopen jaar tegenkwam deed een soortgelijke uitspraak, om aan te tonen dat het allemaal wel meevalt met de omvang van het Europese ambtenarenapparaat. Maar klopt het ook?

 

dots

De feiten

We worden op weg geholpen door een artikel uit dagblad Trouw van mei 2009. Eurocommissaris Neelie Kroes deed in die periode namelijk een uitspraak met eenzelfde strekking. Volgens Kroes werkten er bij de EU evenveel ambtenaren als in de stad Amsterdam of Rotterdam. Dat bleek niet waar te zijn. Trouw vroeg het na bij de gemeente Rotterdam en kwam niet verder dan 13.500 gemeenteambtenaren, tegenover zo’n 50.000 bij de EU.

Zou Juncker dan niet van deze fout geleerd hebben? Of liggen de verhoudingen tegenwoordig anders? Allereerst checken we maar eens het aantal werknemers bij de EU. Dat blijkt nog niet zo eenvoudig. Want wanneer ben je een EU-ambtenaar?

Juncker lijkt het in zijn uitspraak te hebben over ambtenaren die voor de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de EU, werken. Maar ook als je deel uitmaakt van het ondersteunend personeel in het Europees Parlement, of werkzaam bent bij het Europees Hof, de Europese Raad of het Comité van de Regio’s, ben je natuurlijk EU-ambtenaar. Daarnaast heeft de EU nog zo’n dertig agentschappen, waartoe bijvoorbeeld het EASA (Europees agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart), Europol (de Europese veiligheidsdienst) en het EEA (het Europees Milieuagentschap) behoren. Medewerkers van deze diensten zou je ook kunnen meetellen als Europees ambtenaar.

Als we kijken naar de meest nauwe definitie van ‘Europees ambtenaar’, dus werknemers van de Europese Commissie, tellen we circa 33.000 personen. Dit zijn alle typen werknemers, van topambtenaren tot het kantinepersoneel. Als we de andere instituten van de EU meetellen komen we uit op circa 55.000 ambtenaren, ruim twee keer zoveel. De Eurosceptische Britse denktank OpenEurope becijferde echter dat wanneer je alle dertig Europese agentschappen meetelt, het totaal aan ambtenaren uitkomt op 170.000. Dat is ruim vijf keer zoveel als de 33.000 commissieambtenaren.

Voor de stad Keulen gaan we ook op zoek naar een getal. En wat zien we tot onze verbazing? De Europese Commissie heeft vorig jaar zelf een Faktencheck Verwaltungsmoloch (“factcheck ambtenarenmoloch”) gepubliceerd in het Duits, waarin de omvang van het ambtenarenbestand in de EU vergeleken wordt met… de stad Keulen. Zou Juncker zijn uitspraak hierop gebaseerd hebben? Dat lijkt in eerste instantie onwaarschijnlijk. Want de factcheck spreekt van 17.000 ambtenaren in Keulen, tegenover 55.000 bij de EU. De Wikipedia-pagina van de stad Keulen bevestigt dit aantal, al zijn hierover geen cijfers terug te vinden op de website van de gemeente.

 

dots

De afweging

Juncker lijkt er flink naast te zitten. Zelfs als we de meest nauwe definitie van ‘Europees ambtenaar’ hanteren zijn er nog steeds veel meer Europese dan Keulse ambtenaren.

Dus de EU is inderdaad een ambtenarenmoloch? Niet per se. Als je kijkt naar hoeveel ambtenaren er per burger werkzaam zijn, lijkt het juist weer mee te vallen. Zo telt Keulen 1.041.400 inwoners. Met 17.000 ambtenaren komt dat neer op één ambtenaar per 61,2 inwoners. De EU heeft in totaal 511.763.000 (ruim 500 miljoen) inwoners. Uitgaande van een ambtenarenaantal van 33.000, 55.000 of 170.000, komt dat neer op respectievelijk één ambtenaar per 15.508, 9.305 of 3.010 EU-burgers. In het ruimste scenario telt de EU dus nog altijd 50 keer minder zoveel ambtenaren per burger dan de stad Keulen.

Daarnaast is het de vraag of dergelijke vergelijkingen überhaupt iets zinvols bijdragen aan een discussie over het aantal ambtenaren in Brussel, omdat een stad als Keulen hele andere taken en bevoegdheden heeft dan de EU.

 

dots

Conclusie: waar met een kleine maar

Pinokkio zegt: Het aantal ambtenaren dat voor de EU werkt, is hoger dan het aantal gemeenteambtenaren van Keulen. Deze Duitse stad heeft dus niet meer medewerkers dan de Europese Commissie, zoals Juncker beweerde. Wat betreft zijn stellingname dat het een mythe is dat de Europese Commissie te veel ambtenaren telt, kunnen we hem wellicht gelijk geven. In vergelijking  met de stad Keulen is het aantal EU-medewerkers per Europese burger inderdaad behoorlijk laag. Toch is de vergelijking die Juncker maakt gewoonweg onjuist. Pinokkiofactor 4: meer fabels dan feiten.