Volg ons op social media!

Bij invoering van het Europese emissiehandelssysteem in de luchtvaart zijn de kosten per vlucht minder dan een kop koffie op de luchthavenfactor3kl

Gerben Jan Gerbrandy, Europarlementariër D66 / ALDE
Bron: Website D66

Oordeel: Pinokkiofactor 3 – Deels waar, deels niet waar
De uitspraak van Gerbrandy is dubieus. Het is nog niet bekend hoe luchtvaartmaatschappijen hun emissierechten gaan doorberekenen en in welke mate. Nu lijkt de meerderheid van de reizigers te maken te krijgen met een prijsstijging tot €2,70. Dat is weliswaar één kopje koffie bij een dure espressobar, maar bijna twee bakkies bij de AH to go. Voor vluchten over langere afstand kunnen de kosten oplopen tot wel zes kopjes koffie.

 

dots

 

De bewering

Onlangs heeft het Europees Parlement ingestemd met het voorstel dat elke vlucht in het Europees luchtruim onder het Europese emissiehandelssysteem (ETS) valt. Dit betekent dat luchtvaartmaatschappijen voortaan mee moeten betalen aan de CO2-uitstoot en het tegengaan van klimaatverandering. Deze maatregel leidt ongetwijfeld tot zorgen bij reizigers dat luchtvaartmaatschappijen deze kosten doorberekenen in de vliegtickets waardoor deze duurder zullen worden. Geen paniek volgens Gerben-Jan Gerbrandy: “de extra kosten per vlucht zijn miniem, minder dan een kop koffie op de luchthaven”. Is dit wel zuivere koffie? Pinokkio maakt een rekensommetje op basis van het door het Ministerie van Infrastructuur en Milieu uitgegeven rapport ‘De luchtvaart in het EU-emissiehandelssysteem’.

 

dots

 

De feiten: het emissiehandelssysteem

Het Europese emissiehandelssysteem is opgezet in 2005 en heeft als doel om de CO2-uitstoot van de Europese industrie en de energiesector te verminderen, om op die manier de Kyoto-doelstellingen te halen. Per 1 januari 2012 valt ook de luchtvaart onder het Europese emissiehandelssysteem. Het emissiehandelssysteem voor de luchtvaart omvat de CO2-uitstoot van alle vluchten die aankomen of vertrekken van een vliegveld in de EU (en IJsland Liechtenstein, Noorwegen). Er is een limiet aan CO2-uitstoot vastgesteld voor alle bedrijven en de luchtvaartsector samen. De EU zal deze limiet de komende jaren verkleinen.

Luchtvaartmaatschappijen moeten emissierechten kopen die gelijk staan aan de CO2-uitstoot van de vluchten. Naast het kopen van de rechten krijgen luchtvaartmaatschappijen ook te maken met gratis emissierechten. Dat is vaak niet genoeg en dus moeten luchtvaartmaatschappijen hun emissies proberen te reduceren (schoner vliegen) of rechten bijkopen. Luchtvaartmaatschappijen hebben volgens het ministerieel rapport de voorkeur om rechten bij te kopen, aangezien het nemen van maatregelen om schoner te vliegen duur is. Als luchtvaartmaatschappijen minder vervuilen dan is toegestaan, houden ze emissierechten over, die ze kunnen verkopen aan bedrijven of luchtvaartmaatschappijen die ‘vervuilender’ zijn en dus meer emissierechten nodig hebben1.

Prijzen vliegtickets
Worden de vliegtickets duurder, doordat luchtvaartmaatschappijen emissierechten doorberekenen? Dat hangt af van een aantal factoren: de mate van concurrentie met andere luchtvaartmaatschappijen, de mate waarin luchtvaartmaatschappijen de kosten doorberekenen aan passagiers, de klantgroep (moeten business class reizigers meer gaan betalen?) en natuurlijk de te vliegen afstand.

Voor mijn berekening ga ik ervan uit dat de kosten van de gekochte emissierechten volledig worden doorberekend in de ticketprijzen. Er wordt uitgegaan van €10,- per emissierecht (één emissierecht komt overeen met één ton CO2). De meeste ticketprijzen stijgen dan met enkele euro’s. Zo zal je voor een enkeltje Amsterdam – Londen 10 cent meer moeten betalen, voor een enkeltje Amsterdam – New York ongeveer €1,50. Mocht je je in exotischer oorden willen begeven, dan betaal je voor een retourtje Amsterdam – Jakarta ongeveer €2,50 meer. Luchtvaartmaatschappijen kunnen er ook voor kiezen om de waarde van de gratis verkregen emissierechten door te berekenen aan de klant. In dat geval stijgen de prijzen van de genoemde vliegtickets respectievelijk met ongeveer 50 cent, €5,50 en €10,50 euro.

Uit het rapport van het ministerie blijkt dat meer dan driekwart van de reizigers die Schiphol aandoen vluchten maken met een afstand tot 3.000 kilometer. Bij een prijs van 10 euro per emissierecht en volledige doorberekening van de (ook gratis verkregen) emissierechten zullen de prijzen van de vliegtickets voor deze reizigers maximaal met €2,70 euro stijgen.

De grote vraag voor nu is op welke manier luchtvaartmaatschappijen emissierechten gaan doorberekenen en óf ze het gaan doorberekenen. Enkele luchtvaartmaatschappijen hebben in 2012 al iets losgelaten over de prijsstijgingen. Zo bekenden Delta Air Lines, US Airways en American Airlines dat ze hun verkochte tickets van en naar Europa gingen verhogen met $6 per retour. Air France-KLM, als jointventurepartner van Delta Air Lines, zou hetzelfde doen. RyanAir noemde een andere prijscategorie: ticketprijzen zullen verhoogd worden met €0,50 per retour.

 

dots

De afweging

Terug naar de bewering van Gerben-Jan Gerbrandy. Hij stelt dat de extra kosten per vlucht minder dan die van een kop koffie op de luchthaven zouden zijn. Over de prijzen van een kop koffie op ’s lands belangrijkste luchthaven verschijnen niet zo veel betrouwbare publicaties en dus gaat Pinokkio zelf op onderzoek uit! Voor het rekensommetje beperken we ons hier tot het goedkoopste scenario: een klein kopje normale koffie.

Koffieprijzen op Schiphol
bakkies_op_schiphol

De gemiddelde prijs is €2,17 per kopje. Bij een maximale stijging van de ticketprijs van €2,70 voor korte afstanden zit Gerbrandy dus goed. Voor de langere afstanden zoals Amsterdam – New York kan Gerbrandy terecht bij Starbucks, waar ze de duurste koffie serveren: een Large Caffé Mocca voor €5,60. Pinokkio heeft het niet zo ruim en haalt z’n bakkies altijd bij de AH to go (zie foto op twitter). Daarvan kan ie er dus in veel gevallen twee halen voor de extra kosten van de emissierechten.

 

dots

 

Conclusie:

De uitspraak van Gerben-Jan Gerbrandy is dubieus. Het is nog niet bekend hoe luchtvaartmaatschappijen hun emissierechten gaan doorberekenen en in welke mate. Nu lijkt de meerderheid van de reizigers te maken te krijgen met een prijsstijging van €2.70. Voor de meeste korte vluchten binnen Europa klopt de bewering wel, de kosten per vlucht zijn dan minder dan de prijs van een kop koffie. Een Pinokkiofactor 3: deels waar, deels niet waar.

 

dots

Voetnoten

1: Zie: http://www.europa-nu.nl/id/vhpskq7xf9ym/eu_gaat_luchtvaart_aanslaan_voor#p4