Volg ons op social media!

“Spaanse banken gokken met Nederlands belastinggeld op de transfermarkt van het betaald voetbal”

factor2klTony van Dijck, Tweede Kamerlid PVV
Bron: Tweede Kamer

Oordeel: Pinokkiofactor 2 – Meer feiten dan fabels:
Het is te kort door de bocht om te stellen dat Nederlandse belastingbetalers de hoge transfersom van Gareth Bale door Real Madrid moeten ophoesten. Gezien de opmerkelijke transacties van de Spaanse voetbalgrootmacht in het verleden is een relatie met het Europees noodfonds echter zeker niet uit te sluiten. Spits Wilders en nummer 10 van Dijck wijzen dus terecht in de richting van een vervolg op de reeds lopende Europese onderzoeken naar het aankoopbeleid van Real Madrid.

 

dots

 

De bewering

Het is een transfer die al wekenlang in de lucht hing. Gareth Bale is door Real Madrid voor het astronomische bedrag van circa €100 miljoen overgenomen van Tottenham Hotspur. Kwade tongen beweren dat beide clubs er samen al lang over uit waren wat de hoogte van de transfersom moest zijn, maar dat vergrote media-aandacht moest leiden tot een grotere hype en dus meer inkomsten uit merchandise. In alle consternatie, waarbij kopstukken in de voetbalwereld over elkaar vallen om te zeggen dat geen enkele voetballer zoveel waard is, roert ook de PVV zich. In kamervragen aan minister Dijsselbloem vragen Geert Wilders en Tony van Dijck om opheldering over de financiering van deze transfer vanwege de betrokkenheid van noodlijdende Spaanse banken, die met steun van de Europese Unie overeind worden gehouden. Hoe komen ze hierbij?

 

dots

 

De feiten: koopwoede en vreemde constructies

Real Madrid is duidelijk niet bang voor het betalen van hoge transfersommen. De ‘Koninklijke’, zoals de bijnaam luidt, strooit met geld als een Perzische koning uit vervlogen tijden. Maar liefst vier van de vijf duurste transfers in de voetbalwereld komen op het conto van de Madrilenen. De omzet reikt tot in de hemel, want Real Madrid zette maar liefst 480 miljoen euro om in het seizoen 2010/2011. Daarmee zetten ze voor het zevende jaar op rij het meest om van alle voetbalclubs. Toch is het niet alleen rozengeur en maneschijn. Volgens officiële cijfers bedroeg de schuldenlast in 2011 nog bijna €170 miljoen, al moet worden opgetekend dat dit 30% minder is dan het jaar ervoor. Bovendien lopen er diverse onderzoeken naar de financiering van verschillende transacties.

Licentiesysteem
In tegenstelling tot in andere grote Europese competities ontbreken in Spanje criteria in het licentiesysteem. De Spaanse overheid heeft in 1990 vier clubs, waaronder Real Madrid, een status aparte geschonken. Leden, de zogenoemde socios, hebben het bij deze clubs voor het zeggen. Deze constructie levert significante voordelen op qua belasting. Ook kunnen de clubs opereren als commerciële bedrijven, met als gevolg dat ze alle vrijheid hebben geld te lenen. De ‘Financial Fair Play’ die door de UEFA wordt ingevoerd moet hier paal en perk aan stellen, maar critici twijfelen over de doeltreffendheid van deze maatregelen. Grote clubs worden nauwelijks aangepakt. Vooralsnog heeft Real Madrid daarom alle vrijheid om duizelingwekkende bedragen te lenen, zoals ze eerder met van Bankia geleend de transfers van Cristiano Ronaldo en Kaka hebben betaald. De Süddeutsche Zeitung kwam bij deze transfers tot de ontdekking dat de Europese Centrale Bank eigenaar zou kunnen worden van de duurbetaalde voetbalsterren. Hoe is dit dan mogelijk en hoe is dat in het geval van de transfer van Gareth Bale?

Vreemde constructies
In 2009 heeft Caja Rural, één van de voorlopers van Bankia, een lening bij de Europese Centrale Bank (ECB) afgesloten van € 76,5 miljoen. Hiervoor werden de heren voetballers als onderpand aangeboden, zodat liquide middelen werden vrijgemaakt. Voor een overig deel sloot Real Madrid een soortgelijke deal af met de Santander Bank en werden leningen afgesloten met bedrijven onder leiding van Florentino Perez. Zonder deze leningen was er niet zoveel geld vrijgekomen en waren Cristiano Ronaldo en Kaka niet voor deze prijzen aangekocht.

In theorie zou de ECB de spelers kunnen opeisen als het Bankia-fonds, dat niet louter vorderingen op Real Madrid beslaat, mislukt en Real Madrid haar leningen, die dan weer met reclame- en televisie-inkomsten zijn afgeschermd,vervolgens niet meer af kan betalen. Praktisch is de kans hierop dus nihil. Critici wijzen er bovendien op dat er maar al te gemakkelijk clubs financieel worden gered door multimiljonairs die liefde voor een bepaalde club hebben. Banken laten het al helemaal afweten, want zij eisen de schulden van Real Madrid niet op, uit angst voor het verlies van miljoenen klanten.

In reactie op de beschuldigingen geven Real Madrid-voorzitter Florentino Perez en Bankia aan dat de bank niet betrokken is bij de deal rondom Gareth Bale, ze stellen zelfs dat hierover nooit gesproken is. Maar gezien de financiële constructies in het verleden is het natuurlijk niet verwonderlijk dat er ophef over de transfer ontstaan is. Want ook de aankoop van grond rondom het stadion is in het verleden gebeurd onder verdachte omstandigheden.

DG Competition van de Europese Commissie heeft onderzocht of hier sprake is van onrechtmatige staatssteun, maar heeft er ondanks een stellige overtuiging dat dit het geval is geen conclusies aan kunnen verbinden. In een ander lopend onderzoek wordt Real Madrid mogelijk gedwongen de organisatievorm te veranderen van een member-based club naar een naamloze vennootschap, om illegale staatssteun in het vervolg onmogelijk te maken.

Bank in nood
Waar Real Madrid al jarenlang tot de top behoort in het Europese voetbal, staat de Spaanse bankensector onder grote druk. Bankia, dat na een fusie in twee jaar genationaliseerd is vanwege problemen met vastgoedbezittingen (zie artikel over de vastgoedzeepbel), is hiervan een sprekend voorbeeld. Zoals minister Dijsselbloem antwoordt op de kamervragen, heeft de Spaanse overheid een lening afgenomen bij het European Stability Mechanism om Bankia en andere Spaanse banken van de ondergang te redden. Dit Europese noodfonds verleent financiële assistentie aan Europese lidstaten die worden bedreigd door financiële moeilijkheden.

De verantwoordelijkheid voor de financiële steun ligt bij de Spaanse overheid, waardoor de staatsschuld zal oplopen1. Het noodfonds wordt bekostigd met bijdragen van aangesloten lidstaten, waaronder Nederland. In totaal bedraagt dit kapitaal € 80 miljard. Aan Spanje is een lening verschaft van ongeveer € 39,5 miljard met een fluctuerende rente gebaseerd op zesmaandelijkse Euribor, het rentetarief waartegen Europese banken elkaar leningen verstrekken2.

 

dots

 

De afweging: te kort door de bocht?

Het is wat kort door de bocht om te stellen dat Nederlandse belastingbetalers de hoge transfersom die Real Madrid voor Gareth Bale betaalde op moeten hoesten. Maar gezien de financiële constructies in het verleden en de benodigde reddingsacties vanuit Europa ten behoeve van onder andere Bankia, is het niet onterecht te onderzoeken hoe de betaling van deze transfersom tot stand is gekomen. De status aparte in Spanje voor een select aantal voetbalclubs en het ontbreken van een financieel Europees systeem voor voetbalverenigingen heeft geleid tot ongelijke voorwaarden om te lenen. Daar heeft Real Madrid in het verleden van geprofiteerd zoals in de opmerkelijke constructie die bij Cristiano Ronaldo en Kaka heeft plaatsgevonden. Dat geldt zeker als banken de schulden van voetbalclubs niet durven op te eisen!

 

dots

 

Conclusie: link tussen ESM en aankoop Bale niet onwaarschijnlijk

Pinokkio zegt: spits Wilders en nummer 10 Tony van Dijck scoren voor open doel. De link tussen (Nederlands) belastinggeld en de aankoop van Gareth Bale is, zeker gezien de opmerkelijke transacties in het verleden, niet opportuun. Aan de andere kant is het bewijs hiervoor niet geleverd. Een vervolg op de eerder lopende onderzoeken naar de Spaanse voetbalgrootmacht is dan ook niet uit te sluiten. Die uitkomsten zullen moeten aantonen of de PVV een klinkende overwinning kan boeken, of dat een afstraffing in het Bernabeu-stadion zal volgen.

dots

Voetnoten

 1: zie dit kamerstuk
2: zie: specificaties van het ESM