Volg ons op social media!

Rapport Capital Economics in opdracht van PVV
Bron: Nu.nl

Oordeel: Pinokkiofactor 4 – Meer fabels dan feiten:
Wankele argumentatie maakt de geloofwaardigheid van het Capital Economics rapport twijfelachtig. In combinatie met de overweldigende hoeveelheid experts die de resultaten van het rapport niet onderschrijven, voelt Pinokkio zich danig op het verkeerde been gezet. Een duidelijk geval van meer fabels dan feiten.

 

dots

 

De bewering

Met veel bombarie presenteerde de PVV een rapport waaruit blijkt dat een vertrek van Nederland uit de Europese Unie veel economische voordelen op zou leveren. Een uitermate opvallende bewering, aangezien politici, onderzoekers en het Nederlandse bedrijfsleven juist vaak benadrukken dat EU-lidmaatschap Nederland economische voordelen oplevert.

Direct na de publicatie van het rapport was er op Twitter al een storm van cynisme en kritiek te ontdekken bij gerenommeerde politieke en economische figuren. Pinokkio doet niet mee aan dit cynisch afkraken van het PVV rapport, dook grondig in de cijfers en beweringen die in het rapport te vinden zijn en vergeleek deze met een aantal tegenargumenten.

 

dots

 

De feiten:

Het onderzoek werd uitgevoerd door het bureau Capital Economics. Een analyse van het rapport leert dat er nogal eens een slag om de arm gehouden wordt. Zinsneden als “meer dan waarschijnlijk”, “zeer goed mogelijk”, “als wij gelijk hebben” en “zal naar alle waarschijnlijkheid beperkt zijn” (te vinden in de Nederlandstalige samenvatting) komen nogal eens voor. Ook in alinea’s over cruciale onderwerpen is dit het geval, zoals de gevolgen voor handel van Nederlandse bedrijven met EU-landen, herwaardering van de nieuwe gulden of de kredietwaardigheid van Nederland.

Niemand kan echter in de toekomst kijken, ook Capital Economics niet. Het is dan ook onmogelijk om economische vooruitzichten als feit te presenteren. Bij dergelijk onderzoek is de berekening van de voorspellingen van belang. Laten we daarom eens kijken wat specialisten hierover te zeggen hebben.

Nieuwe gulden
Opvallend is dat verreweg de meeste (zo niet alle) reacties van gerenommeerde economen erg kritisch zijn over het rapport en zelfs wordt gesproken van ‘onrealistische aannames’. Zo noemt econoom Arjo Klamer de €10.000 die een NExit per Nederlander op zou leveren “volledig uit de lucht gegrepen”. Hij beschuldigt de onderzoekers ervan “naar de eigen zaak te hebben toegerekend”. Volgens Tilburgs econoom Sylvester Eijffinger wordt in het rapport enkel aandacht besteed aan de kosten van EU-lidmaadschap, niet aan de baten, “terwijl deze baten juist enorm zijn voor Nederland”. Ook RTL Z-econoom Mathijs Bouman staat stil bij de berekening van de €10.000. Hij noemt vier bronnen waaruit dit geld volgens Capital Economics zou moeten komen: een lagere bijdrage aan de EU, handel, minder niet-Westerse immigranten en de invoering van de gulden. Met name bij de handel en de invoering van de gulden heeft Bouman zo zijn twijfels. Hij stelt dat het rapport eventuele negatieve gevolgen voor de Nederlandse handel met Duitsland en onzekerheden over de stabiliteit van de nieuwe gulden “wegveronderstelt”. Bouman: “Nederland heeft het in de recente geschiedenis nooit aangedurfd om de wisselkoers van de gulden los te laten van de Duitse mark. In het PVV-rapport wordt er vanuit gegaan dat de gulden wel los komt te staan van de euro”. Is dit realistisch? Ook Eijffinger en voormalig directeur van De Nederlandsche Bank Lex Hoogduin spreken hun twijfels uit over het rooskleurige beeld dat geschetst wordt over een eigen Nederlands monetair beleid. Zo refereert Hoogduin aan het monetair beleid van Zwitserland, dat in het rapport als groot voorbeeld voor Nederland wordt voorgesteld. Hoewel geen EU-lid, koppelt ook Zwitserland haar monetair beleid aan dat van de Europese Centrale Bank. Bovendien heeft Nederland zich in haar historie nog niet in een dergelijke ‘Alleingang’ bevonden als die nu door de PVV wordt voorgesteld. “Met oog op onze open economie zou het dan ook erg onverstandig zijn ons nu ineens zo te gaan gedragen”, concludeert Hoogduin. Volgens Eijffinger is Nederland in economisch opzicht altijd al een deelstaat van Duitsland geweest.

Handel
De meest in het oog springende bewering uit het rapport is echter dat de Nederlandse handel beter af zou zijn bij een NExit, omdat juist vaak benadrukt wordt dat voor Nederland als doorvoerhaven het EU-lidmaatschap zo belangrijk is. Werkgeversorganisaties en MKB Nederland hebben hier zelfs een speciale website aan gewijd: www.europaendefeiten.nl. Deze visie van het Nederlandse bedrijfsleven staat dus lijnrecht tegenover de conclusies van Capital Economics. Erg spijtig is het dan dat een écht goede onderbouwing in het rapport ontbreekt: zo noemde Mathijs Bouman de aanname dat het huidige handelsverdrag met EU-landen hetzelfde blijft “roekeloos”. ING-econoom Teunis Brosens sluit zich hierbij aan: “de eurozone is van levensbelang voor de Nederlandse export”. Nederland zal daarom wel vrijhandelsverdragen moeten sluiten om toegang tot de interne markt te behouden. Buiten de EU heeft Nederland alleen niets meer in te brengen: “dan is het tekenen bij het kruisje”. Volgens Belgisch econoom Paul de Grauwe geldt hetzelfde voor handelsrelaties met landen buiten de EU: Nederland heeft niet de machtspositie om in haar eentje met grootmachten als de VS en China te onderhandelen. Dat Nederland volgens het rapport van Capital Economics veel gemakkelijker handelsbetrekkingen kan aangaan met andere landen wanneer allerlei EU-regels en verplichtingen wegvallen, noemt hij ”babytalk”.

Andere werkelijkheid
Pinokkio zou Pinokkio niet zijn, als hij niet ook naarstig op zoek zou zijn geweest naar experts die de resultaten van het rapport onderschrijven. Deze zoektocht heeft geen enkele ondersteuning van het rapport opgeleverd afkomstig van iemand van dezelfde statuur als bovenstaande economisch experts. Enkel twee redacteuren van nieuws- en opiniesite De Dagelijkse Standaard gaven een positieve analyse van de in het rapport geleverde argumentatie. Wel zijn er verschillende onderzoeken die tot een radicaal andere conclusie komen dan Capital Economics. Samen met de expertvisies wijzen deze onderzoeken op een andere werkelijkheid dan die door Capital Economics wordt gepresenteerd. Zo concludeerde een uitgebreid CPB rapport dat de Europese interne markt elke Nederlandse burger jaarlijks zo’n €1500 à €2000 euro oplevert. De factcheckers van NRC Next konden deze bewering in hun onderzoek ook grotendeels onderschrijven. Daarnaast ontdekte Pinokkio zelf al eerder dat ook de verdere uitbreiding van de EU, inclusief de gevreesde migrantenstroom uit Oost-Europa, Nederland als economisch kernland op de lange termijn vooral veel baten zal opleveren. Allemaal argumenten dus, die regelrecht tegen die van het Capital Economics rapport indruisen. Al uitte de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid recentelijk wel haar zorgen over de sociaaleconomische integratie van Oost-Europese migranten, met name aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Over voor- of nadelen van Europese migranten zwijgt het Capital Economics-rapport helaas.

 

dots

 

De afweging: aannames of feiten?

Wat ten eerste opvalt aan het onderzoek van Capital Economics is dat veel aannames als feiten gepresenteerd worden. Dit maakt de conclusies van het rapport erg wankel. Wanneer gekeken wordt naar de voornaamste kritieken, dan valt ten tweede op te merken dat economen vooral hameren op de voordelen die EU-lidmaatschap de Nederlandse economie opleveren. Volgens hen blijft een zorgeloze handelsrelatie met het Europese achterland een essentieel element voor de open economie van Nederland. Met andere woorden: de voordelen van het EU-lidmaatschap zijn enorm voor de Nederlandse economie. In het rapport van Capital Economics wordt daarentegen op basis van een niet al te sterke onderbouwing een heel ander beeld geschetst.

 

dots

 

Conclusie: Meer fabels dan feiten

Pinokkio zegt: De wankele argumentatie maakt de geloofwaardigheid van het Capital Economics rapport twijfelachtig. In combinatie met de overweldigende hoeveelheid experts die de resultaten van het rapport niet onderschrijven, voel ik me danig op het verkeerde been gezet. Een duidelijk geval van Pinokkiofactor 4: meer fabels dan feiten.

 

dots

 

Foto: ANP