Volg ons op social media!

De EU lijkt wel de EUSSR


Vladimir Bukovsky, Europarlementariër UKIP

Bron: Youtube

Oordeel: Pinokkiofactor 5 – 100% onzin:
Bukovsky noemt een hoop punten waar de EU veel kritiek op ontvangen heeft en ja, er kan veel verbeterd worden. Maar om te stellen dat sprake is van dwang en een zelfde soort totalitair regime als de Sovjet-Unie was, is een 100% fabel. Een creatieve term EUSSR ten spijt, krijgt Bukovsky een lange neus voor zijn scheve vergelijking.

 

dots

 

De bewering

Het kan verkeren. Jarenlang vroegen EU-medewerkers in Brussel zich af waarom er zo weinig media-aandacht voor hun werk was. Hoe anders is dat dezer dagen. Er gaat geen dag voorbij dat een eurokritisch medium een item wijdt aan de negatieve kanten van Europese integratie. Aan de andere kant draait de Brusselse pr-machine op volle toeren om haar werk in een beter licht te zetten. Bureaucratie, zakkenvullen, verlies van soevereiniteit, het zijn punten waarover politici en opiniemakers zich graag laten horen. Zo ook in een film van voormalig Sovjet-dissident Vladimir Bukovsky onder naam van de Britse anti-Europese partij UKIP (Britse Onafhankelijkheidspartij). Hij stelt in zijn spraakmakende film ten eerste dat de EU als doel heeft onze nationale identiteit uit te wissen, ten tweede dat de EU door dwang bij elkaar wordt gehouden en ten derde noemt hij het merkwaardige proces van zelfverkiezing van Eurocraten. Bukovsky spreekt van een déjà vu, want in de Europese ontwikkelingen ziet hij dezelfde praktijken die hij kende uit de Sovjet-Unie. En zo ontstaat de pakkende term EUSSR, een term die beelden oproept van een ondemocratisch regime. De vraag is dus: schetst Bukovsky hier een te sinister beeld of hebben we inderdaad te maken met een EU-beleid met USSR-trekjes?

 

dots

 

Allemaal Europeaan

Bukovsky verwijt de leiders van de EU dat zij net als de leiders van de Sovjet-Unie een nieuwe superstaat op willen richten. Proberen de EU-leiders immers niet alle landen steeds meer in hetzelfde keurslijf te persen met de euro, de talloze regels en de vervagende grenzen? Economisch raken we inderdaad steeds meer verweven, omdat we één en dezelfde markt vormen. Je zou dus kunnen zeggen dat een doel van Europese samenwerking is om een economische superstaat op te richten, om zo met China of de VS te kunnen blijven concurreren. Op cultureel gebied ligt dit anders, omdat de Europese Unie hier niets over te zeggen heeft. Heel anders dan in de Sovjet-Unie: hier wilden de leiders een Nieuwe Sovjet Mens creëren, die boven de nationaliteit en etniciteit van de Sovjetinwoners stond. Voor zover de Europese ambtenaren zich bezighouden met cultuur, is dat vooral om de culturele diversiteit in stand te houden en te promoten. Denk bijvoorbeeld aan het tegengaan van discriminatie van Roma. Het tegenovergestelde van een Nieuwe Mens, zeg maar.

 

Economische dwang?

Maar hoe zit het dan met die economische superstaat? Dat deze ooit is opgericht onder het mom van ‘nooit meer oorlog’ is geen geheim. Om te stellen dat de Europese Unie onder dwang van dit argument lidstaten aan zich vasthoudt zoals de Sovjet-Unie dat deed, slaat echter de plank mis. Sovjetstaten werden door een militaire macht en een ijzersterke geheime dienst in het gareel gehouden. Geen oorlog dus, maar ook niet bepaald veel vrijheid1,2. Alle EU-lidstaten zijn daarentegen te allen tijde vrij om de Unie te verlaten, wanneer hun regering hiertoe besluit. Wel kan uittreding uit de EU economische gevolgen hebben vanwege de grote economische integratie tussen de EU-lidstaten. Over de omvang van de gevolgen is – vooral na de publicatie van het NExit-rapport – een discussie opgelaaid. Formeel is er dus geen sprake van dwang, zoals Bukovsky stelt, maar zoals Willem Vermeend en Rick van der Ploeg in de Telegraaf aan de hand van het Zwitserse voorbeeld verwoorden, is er alleen sprake van een papieren vrijheid. “In de praktijk is de economie de baas en die is voor landen in Europa vooral Europees.”

 

Vriendjespolitiek & zelfbenoeming

Vriendjes die elkaar benoemen als eurocommissaris en die het volk niet kan ontslaan;  volgens Bukovsky praktijken waarmee zowel de Sovjet-Unie als de Europese Unie niet onbekend zijn. En Bukovsky is niet de enige die zich druk maakt over het zogenaamde democratisch tekort van de EU3,4,5. Doordat elke regeringsleider een eurocommissaris voordraagt, heeft het volk hier niet direct invloed op, en dat terwijl de eurocommissarissen het dagelijks bestuur vormen van de Unie. Ook zijn de mogelijkheden hen te ontslaan beperkt: het Europees Parlement kan alleen alle commissarissen tegelijk ontslaan waardoor deze rigoureuze maatregel eigenlijk nooit wordt toegepast. Behalve de eurocommissarissen wordt ook de voorzitter van de Europese Raad indirect gekozen.
Hoewel indirecte benoeming van hooggeplaatste ambtenaren niet ongewoon is (denk aan de leden van de Eerste Kamer of aan de benoeming van de minister-president in Nederland), vinden steeds meer burgers en politici dat de benoeming van de commissarissen anders moet. Als gevolg van de kritiek heeft het Europees Parlement als volksvertegenwoordiging meer macht gekregen bij het aanwijzen van een voorzitter van de Europese Commissie. Dit gaat echter niet ver genoeg voor veel Europese burgers en partijen. Zeven op de tien Europeanen willen dat de voorzitter van de Europese Commissie direct gekozen wordt en Emile Roemer zegt zelfs de hele Commissie te willen afschaffen.
Genoeg voorstellen voor hervormingen dus. De vraag is nu hoe ver de veranderingen zullen gaan en hoe snel. Vast staat wel dat de burgers weliswaar niet direct, maar wel via hun regeringen beslissen hoe de EU werkt. En dat is een groot verschil met de Sovjet-Unie, waar het volk direct noch indirect invloed had op het selecte groepje dat de touwtjes in handen had.

 

dots

De afweging

Historische vergelijkingen zoals die van Bukovsky worden vooral gebruikt om een bepaald beeld op te roepen. Bukovsky’s vergelijking roept het beeld op dat net als in de Sovjet-Unie, de leiders van de EU over de rug van het volk een nieuwe superstaat op willen richten. Wanneer we kijken naar de drie punten waarop Bukovsky de vergelijking baseert, dan moet je echter concluderen dat bij “over de rug van het volk” de vergelijking mank gaat. Ja, Bukovsky noemt een hoop punten waar de EU veel kritiek op ontvangen heeft en ja, er kan veel verbeterd worden. Maar om te stellen dat sprake is van dwang en een zelfde soort totalitair regime als de Sovjet-Unie was, is een 100% fabel. Daarmee is het beeld van een EU als EUSSR, ook als retorische vergelijking, onterecht.

 

dots

 

Conclusie

Pinokkio zegt: Een creatieve term EUSSR ten spijt, krijgt Bukovsky een lange neus voor zijn scheve vergelijking. Pinokkio-factor 5.

 

dots

Voetnoten

1: http://www.allrussias.com/rf/fed_2.asp

2http://www.globalsecurity.org/military/world/russia/cccp-nationalities-stalin.htm

3: http://www.economist.com/news/europe/21588381-seeking-confront-rise-eurosceptics-and-fill-democratic-deficit-democratic

4: http://www.theguardian.com/commentisfree/2013/may/20/eu-democratic-deficit

5: http://www.princeton.edu/~amoravcs/library/deficit.pdf