Volg ons op social media!

Het Hof van Justitie is de rechter van de Europese Unie. Het bestaat uit drie onderdelen: het Hof van Justitie, het Gerecht en het Gerecht voor ambtenarenzaken. Wanneer er geschillen zijn op basis van Europese regels, is het vaak het Hof van Justitie dat de geschillen beslecht. De zaken die spelen bij het Hof van Justitie van de Europese Unie kunnen afkomen van lidstaten, van EU-instellingen zoals de Commissie of de Raad, of van privépersonen of bedrijven.

De bekendste van de drie is het Hof van Justitie. Iedere lidstaat levert één rechter aan het Hof, om voor een ambtsperiode van zes jaar recht te spreken. De regeringen van de lidstaten beslissen wie zij daarvoor voordragen, en of de ambtsperiode na die zes jaar verlengd wordt. De huidige Nederlandse rechter bij het Hof is Sacha Prechal. De rechters bij het Hof van Justitie worden bijgestaan door negen advocaten-generaal (A-G’s), die bij belangrijke zaken adviezen schrijven (conclusies). Het Hof is niet verplicht die adviezen op te volgen. Het Hof van Justitie doet uitspraak in prejudiciële procedures (zaken waarbij nationale rechters om advies vragen in een lopende nationale zaak), in procedures wegens niet-nakoming (zaken waarbij nationale regeringen Europees recht niet of niet goed toepassen) en in procedures gericht tegen EU-instellingen.

Omdat het Hof van Justitie niet alle lopende zaken aankon, werd er in 1988 een ‘rechter in eerste instantie’ ingesteld: het Gerecht. Dit betekent dat sommige zaken niet direct bij het Hof van Justitie terecht komen, maar eerst door het Gerecht worden bekeken. Ook in het Gerecht neemt uit iedere lidstaat een rechter zitting. Voor Nederland is dat op dit moment Marc van der Woude. Zaken die in eerste instantie door het Gerecht worden bekeken zijn, onder andere, directe beroepen van privépersonen of bedrijven, schadevergoedingsprocedures tegen de EU-instellingen en zaken over concurrentieregels of merkenrecht.1

Het laatste onderdeel van het Hof van Justitie, het Gerecht voor ambtenarenzaken, gaat over geschillen tussen werknemers van EU-instellingen en die betreffende instellingen. Overigens kunnen de partijen in ambtenarenzaken weer in hoger beroep gaan bij het algemene Gerecht als zij het oneens zijn met de uitspraak van het Gerecht voor ambtenarenzaken.

Betekent dit nu dat er maar drie rechters verantwoordelijk zijn voor alle rechtspraak in de Europese Unie? Nee. Een belangrijk deel van de rechtspraak wordt verzorgd door de nationale rechters, want zij zijn bevoegd (en soms verplicht) om Europees recht te gebruiken in hun uitspraken als dat van toepassing is. Daarom zal je als privépersoon met een probleem niet snel bij het Hof van Justitie terechtkomen. De nationale rechter staat gelukkig niet alleen, hij mag advies vragen aan het Hof van Justitie in een prejudiciële procedure. Het advies van het Hof van Justitie is bindend.

 

1 Een uitgebreidere lijst van onderwerpen vind je hier: http://curia.europa.eu/jcms/jcms/Jo2_7033/